کابل پرس

طالبان خواستار آزادی یک تروریست داعشی از حکومت کابل شد

مهدی زرتشت — 2020-04-29T07:52:05Z

آندری سیرینکو- روزنامه مستقل (независимая газета)
برگردان: مهدی زرتشت

طالبان افغان و خلافت اسلامی (هردو به عنوان گروه متخاصم علیه روسیه) آشکارا با همدیگر پیوند دارند هرچند که در دیدگاه عام در بازار جهاد منطقه‌ای به عنوان رقیب هم عمل می‌کنند. موضوع اساسی چنین برآیند رسوایی است که امروز در کابل فوران کرد، آنهم در پی درخواست طالبان برای آزادی لیل‌الدین گلاب الدین از زندان دولتی افغانستان که در حقیقت طراح اصلی حمله بر سفارت آلمان در سال ۲۰۱۷ در کابل بود.
همانگونه که قبل از این هم گزارش شده بود، رهبری طالبان در نتیجه معامله سیاسی با ایالات متحده آمریکا، موافقت واشنگتن را برای آزادی پنج هزار زندانی جنجگوی طالب به شمول فرماندهان این گروه از زندان دولتی افغانستان بدست آورده بود. بر مبنای همین توافق نامه است که اکنون طالبان از اشرف غنی رییس جمهور افغانستان مصرانه تقاضا دارد تا حامیان خود را که در حال اجرای حکم به خاطر اقدامات تروریستی این زندانیان است، مجبور کند تا دست از کار بردارند.
اکنون اما در میان پنج هزار جنگجویی که گروه طالبان خواستار آزادی آنان از زندان کابل هستند، لیل‌الدین گلاب الدین سازمان دهنده‌ی اصلی یکی از مرگبارترین حمله تروریستی پایتخت افغانستان نیز شامل است. مسوول انفجار یک تانکر از مواد منفجره جلوی سفارت آلمان که در سی و یکم ماه می سال ۲۰۱۷ به وقوع پیوست. در نتیجه این حمله مهیب در یک محله دیپلمات نشین شهر کابل نزدیک به ۲۰۰ نفر کشته و ۴۶۰ نفر دیگر هم زخمی شدند. در میان قربانیان، یازده شهروند ایالات متحده آمریکا نیز شامل بود. همچنین این انفجار مرگبار، جان دو تن از خبرنگاران و همینطور شماری از کارمندان سرویس امنیتی سفارت و ناتو را نیز گرفت.
حمله سی و یکم می موجب واکنش گسترده در جهان شد. نه تنها اشرف غنی رییس جمهور افغانستان و شماری از کشورها (به شمول روسیه)؛ بلکه دونالد ترامپ شخصا طی تماس به رهبری دولت افغانستان، این حمله را محکوم و تسلیت گفت. رییس جمهوری ایالات متحده آمریکا در تماس تلفنی سازمان دهندگان این حمله را «دشمنان همه ملت‌های متمدن» نامید.
پس از حمله سی و یکم می، رییس جمهوری افغانستان به امنیت ملی کشور فرمان داد تا سازمان دهندگان این جنایت را پیدا کند. در اسرع وقت، امنیت ملی افغانستان تایید کرد که سازمان دهنده انفجار موتر مواد سوخت بر سفارت آلمان در کابل، ساکن بومی شهرستان ]ولسوالی[ موسهی ولایت کابل بنام لیل‌‌‌الدین گلاب الدین است که موفقانه بازداشت شده است. در بازجویی که از گلاب الدین صورت گرفت، مشخص شد که وی پس از پیوستن به گروه طالبان برای آموزش اساسی حملات تروریستی در یک مکان مخصوص در شهر کوته پاکستان، تحت آموزش ویژه قرار گرفت. (آنجا شورای کوئیته است؛ شورای عالی جنبش طالبان). او طی دو و نیم ماه به عنوان سازمان دهنده این حمله از سوی مولوی مصطفی از فرماندهان برون مرزی طالبان تحت آموزش قرار گرفت. پس از گذراندن دوره آموزش در قرارگاه طالبان در کوئیته، گلاب الدین به ولایت لوگر در شرق افغانستان فرستاده شد؛ جایی که او به عنوان عامل اوپراتیفی شبکه تروریستی «ناسورات- بهار» [Насурат-Бахар] درآمد. به گفته سازمان امنیت ملی افغانستان، این ساختار به نوبه خود بخشی از سازمان تروریست منطقه‌ای «شبکه حقانی» است. جنگجوترین فراگسی طالبان افغان که در ارتباط خیلی نزدیک با سازمان اطلاعات پاکستان (ISI) است.
اینجاست که داستان جالب می شود. هیچ شکی وجود ندارد که حمله سی و یکم می ۲۰۱۷ بر سفارت آلمان در کابل از سوی لیل الدین مستقیماً به دستور رهبری «شبکه حقانی» طالبان انجام شده است. امروز تقاضای مصرانه طالبان برای آزادی لیل‌الدین از دولت افغانستان، ارتباط نزدیک و بایگانی شده‌ی او را با این گروه تایید می‌کند. همینطور، به خاطر داشته باشیم که سه سال قبل، گروه طالبان مسوولیت این حمله جنایتکارانه را به عهده نگرفت. علاوه براین، قبلاً به تاریخ یکم جون ۲۰۱۷، «دولت اسلامی» [Исламское государство] طی بیانیه‌ای دست داشتن خود در انفجار این تانکر سوخت جلو سفارت آلمان را به عهده گرفت؛ در حالی که طالبان هرگز این ادعا را رد نکردند.
امنیت ملی افغانستان قبلاً نه تنها در مورد روابط نزدیک گروه طالبان شاخه «شبکه حقانی» با سازمان اطلاعات پاکستانی بارها گفته بود؛ بلکه از ارتباط این گروه با «دولت خراسان» شاخه افغانستان داعش نیز تاکید کرده بود. به خصوص گفته شده بود که طالبان مسوولیت شماری چند از حملات تروریستی را به عهده گرفته بود: اگر در جریان حملات جنایتکارانه نیروهای امنیتی افغانستان و یا نیروهای خارجی جان باختند، طالبان اعلامیه دادند و مسوولیت آن را به عهده گرفتند؛ اما زمانی که در این حملات بیشتر قربانیان از میان مردم ملکی بودند، آن وقت سازمان دهنده دولت اسلامی (داعش) بود. ضمنا این حدس و فرضیه هم وجود دارد که شبکه تروریستی محلی تحت نام «نصرت- بهار» در ولایت لوگر که توسط لیل‌الدین گلاب الدین بوجود آمد، در حقیقت «سهم کنترل کننده» که متعلق به سازمان میان- اطلاعاتی پاکستان است.
با توجه به این که مسوولیت انفجار سی و یکم می ۲۰۱۷ را دولت اسلامی به عهده گرفت، لیل‌الدین گلاب الدین سازمان دهنده‌ی این حمله به طور رسمی به عنوان یک جنجگوی داعش با توجیه کامل حقوقی شناخته و مشخص می‌گردد. در این صورت، طالبان حق ندارند خواستار آزادی او از زندان دولت افغانستان باشد. اگر طالبان آشکارا اعلام می‌کنند که لیل الدین عضوی از شبکه تروریستی این خود آنهاست، پس روابط خود با داعش را نیز به رسمیت می‌شناسد؛ زیرا همین جنگجویان می‌توانند همزمان با دو مارک جهادی طالب و «خلافت اسلامی» رخ از نقاب نمایان سازند.
خلاصه کلام اینکه اوضاع به شدت مبهم و حساس است. هنوز مشخص نیست که رهبران طالبان و متحدان مقطعی آنها از میان کشورهای آزاد و نه زیادی آزاد چگونه انتخاب می‌شوند. طوری که سازمان امنیت ملی افغانستان در کابل اعلام می‌کنند «در مورد آزادی پانزده تن از خطرناک‌ترین زندانی طالبان از زندان، قبلا نیز دولت افغانستان با طالبان اختلاف شدید داشتند.» «طالبان به آزادی پنج تن از زندانیان شان اصرار دارند که دست شان تا بازو به خون آلوده است؛ از جمله آنها لیل الدین گلاب الدین. دولت اشرف غنی هنوز بطور جدی مصمم است که این افراد را آزاد نکند؛ اگرچه این مساله می‌تواند بر روند صلح تاثیر بگذارد و روابط با واشنگتن را سردتر کند.»
اکنون مقامات کابل از موضع شماری از سازمان‌های بین المللی حقوق بشری که تاکید دارند، تمام الزامات برای آزادی شبه نظامیان گروه طالبان از جمله لیل‌الدین تروریست باید برآورده شوند، حیرت زده شده‌اند. به عقیده کارشناسان، این یک وضعیت سردرگم کننده است. تروریست‌های که طالبان برای آزادسازی آنها اصرار دارند، دست شان در قتل صدها نفر آلوده است. روی هم رفته، لیل الدین نه تنها مسوول حمله بر سفارت آلمان است، بلکه حمله بر دانشگاه آمریکایی در کابل را نیز او فرماندهی کرده بود. او و افرادی همانندش مرتکب قتل‌های زیاد و جنایات ضدبشری شده‌اند و آزادی آنها، امروز به معنای دادن اجازه برای اعمال جدید تروریستی و تبدیل آنها به «قهرمانان جهاد» است.
داستان لیل الدین گلاب الدین نه تنها رابطه طالبان را با «شبکه حقانی» آشکار می‌سازد؛ بلکه رابطه این گروه را با داعش نیز بر ملا می‌سازد. همچنین این داستان فعالیت سازمان اطلاعات پاکستان را نیز روشن می‌سازد با این نظریه که آمریکا سعی دارد از بازی تعویض زندانیان برای کشف جاسوسان «آی‌اس‌آی» پاکستانی از میان طالبان و جنگجویان داعش که می‌توانند چیزهای زیادی در باره فعالیت‌های خرابکارانه اسلام آباد در منطقه بر ملا سازند، استفاده کند. همچنین قابل تذکر است که همزمان با تلاش طالبان برای بیرون آوردن یک قاتل مثل لیل‌الدین از زندان کابل، وزارت خارجه پاکستان نیز سعی دارد تا از طریق کانال‌های رسمی به آزادی اسلم فاروقی رهبر گروه داعش شاخه افغانستان که تبعه پاکستان است، اقدام نماید.
با این حال، بر اساس اطلاعات «روزنامه مستقل»، دولت افغانستان قصد ندارد اسلم فاروقی را به پاکستان تحویل بدهد و بطور جدی گزینه تدویر یک جلسه دادگاه عمومی برای «امیر» داعشِ شعبه افغانستان را با نمایندگی گسترده‌ای از ناظران بین المللی در نظر دارد. منابع ما در کابل شک ندارند که در جریان جلسه دادگاه، مدارک قانع کننده از ارتباط سرویس‌های ویژه پاکستان با تروریست‌های داعش که مرتکب جنایت خشن در افغانستان شده‌اند، ارائه شود. امکان دارد که در جریان محاکمه اسلم فاروقی، لیل‌الدین گلاب الدین نیز در مورد پیوند طالبانِ «شبکه حقانی» با «دولت اسلامی» و سرویس‌های جاسوسی پاکستان به جامعه جهانی سر سخن را باز کند.
در حال حاضر، ناظرین کابل منتظر واکنش ایالات متحده آمریکا در پیوند به مسأله آزادی لیل‌الدین گلاب الدین است. از یکسو، مقامات آمریکایی برای منابع طالبان در حال لابی‌گری هستند و از کابل می‌خواهند تا همه شبه نظامیان را که در لیست «پنج هزار زندانی» قرار دارند را آزاد کند. از سوی دیگر، امروز سخن در مورد احتمال آزادی قاتل صدها نفر از جمله شهروندان آمریکایی است که جنایات او، زمانی توسط دونالد ترامپ نیز محکوم شد. بعید نیست که در گیرودار انتخابات ریاست جمهوری ایالات متحده آمریکا، رای دهندگان آمریکا نسبت به قاتل هموطنان خود، از انسانگرایی بی حد و مرز کاخ سفید، قدردانی کنند.

شهر ملودی راهی بازار می شود

مهدی زرتشت — 2016-02-26T08:57:47Z

از ده شهر تا «شهر ملودی»

تا چند روز آینده، نخستین آلبوم آهنگ های عزیز سیرت؛ هنرمند جوان و خوش صدا با نام «شهر ملودی» از راه خواهد رسید و نم نم باران نوروزی را با یک «شهر ملودی» آذین خواهد کرد.

این آلبوم، شامل ده پارچه می شود که شعرهای آن از لای صفحات شاعران مختلف گلچین شده و به ترتیب، شامل «مرا عمری» و «صبح دلاویز» از فریدون مشیری، «مادر سلام» از ابوطالب مظفری، «خداوندا» از زنده یاد مهدی اخوان ثالث، «همیشه در خیال من» از سیمین بهبهانی، «شراب» از حسین آذرمهر، «درد و داغ» از میرزا نادیم قیصاری و «باز باران» همان ترانه محبوب و مردمی از مجدالدین میرفخرایی معروف به گلچین گیلان، است. علاوتاً دو آهنگ دیگر با عنوان «بیه که شار کنی آغیل خوره مو» در قالب یک اجرای کاملاً ناب و تازه هزارگی از سروده های محمدسعیدی و سرانجام آهنگ «چشمان قشنگ» از سروده های خودش می شود.

در مجموعه «شهر ملودی» آهنگ ها و ترانه هایی با مضامین مختلف؛ از حسرت گذشته تا رؤیای آینده گرد آورده شده و به سبک «پاپ» و یک قالب هزارگی ارائه شده اند. آلبوم «شهر ملودی» در آینده نزدیک و قبل از سال نو خورشیدی، رونمایی خواهد شد. پس از رونمایی، جمعی آهنگ های آلبوم از طریق دی وی دی نشر و تکثیر می شود و همچنین همه ی آهنگ ها در وب سایت مخصوص، گذاشته خواهد شد.

عزیز سیرت بصورت مسلکی موسیقی پاپ را در دانشگاه دولتی کابل در دانشکده هنرهای زیبا آموخته است. پیش از این، آهنگ های او با مضامین و قالب های مختلف بطور پراکنده اجرا و ارائه شده است؛ اما «شهر ملودی» نخستین مجموعه از کارهای هنری بهم پیوسته سیرت است که زیر یک عنوان جمع شده و با کمپوز و صدای خودش، در یک استدیو تنظیم شده است.

«شهرملودی» حاصل چندین سال کار و تلاش این هنرمند جوان و خوش صدا است. سیرت، علاوه بر آواز خوانی و آهنگ سازی، گه‏گداری در خلوت خودش به سبک های مختلف شعر هم می نویسد.

از آنجایی که سیرت هنر موسیقی را بصورت مسلکی آموخته است، دیدگاه، کارها و فعالیت های هنری او بیش از حد سخت گیرانه است. از دیدگاه او، موسیقی تنها هنر نیست؛ بلکه زبانی است که اندیشه و تفکر را در خود حمل می کند.

سیرت، یک هنرمند سبک گرا است. از دید او، هنر را نمی شود مثل کالا به بازار عرضه کرد؛ هنر تجلی روحیات عقلی و معنایی جامعه است و برای همین، یک هنرمند واقعی خودش را در گذرگاه های مبهم، جا نمی گذارد. سیرت در ترانه ها و آهنگ هایش، همیشه به دنبال مفاهیم «سادگی»، «کمال گرایی» و «ایدئال گرایی» است.

برای همین، خوانش و پردازش هنری او؛ همچون ماحصل خوش ذایقه و پرعاطفه، ذوق مخاطبین به شور می اندازد و روح شان را تلطیف می بخشد. آهنگ های او، مخاطب خاص نمی شناسد و ضمن اینکه مردمی است، سبک خاصی را دنبال می کند. سیرت تلاش می کند تا به سکوی یک هنرمند واقعی تکیه کند؛ راه آغاز او، امیدی بزرگی برای آینده هنر موسیقی افغانستان است.

یادآوری می گردد که؛ تاریح و مکان رونمایی آلبوم، به زودی مشخص خواهد شد.

اتهام تب آلود مشتی بیمار

مهدی زرتشت — 2015-01-23T16:27:49Z

قبل از همه، من از عموم مخاطبان می پرسم: آیا شهرک جبرئیل و سایر شهرک های هزاره نشین هرات، از بودجه ولایت فقیه ایران درست شده است یا از آبلیله دست کارگران هزاره؟

چند روز پیش، گزارشگران رسانه "رادیو آزادی" گزارش ویدیویی را از شهرک جبرئیل هرات به نشر سپرد که اتهام آن به معنای صریح این است: شهرک جبرئیل را دولت ایران برای هزاره ها ساخته است. دلائل این ادعای ناقص و بی بنیاد، ظاهر به شدت عوام فریبانه دارد و آن اینکه دولت مذهبی ایران گویا می خواهد با حمایت از هزاره ها و ساختن شهرک ها برای این مردم، نفوذ مذهبی و نفوذ فرهنگی خود را در افغانستان، گسترش دهد. به معنای دیگر، هزاره های کارگر شرافتمند، شهرک و خانه های شان را از طریق هدایای نقدی دولت ایران ساخته اند.

گرچه نشر این گزارش، واکنش های زیادی را به همراه داشت و نقدهای چند، پیرامون این گزارش نوشته شدند؛ ولی من به این نظرم که تنها نقدی ارزش دارد که خونسردانه و با استدلال و شواهد نوشته شده باشد هرچند همه بخوبی می دانند هدف از نشر این گزارش و هدف رسانه ی شکست خورده مثل رادیو آزادی، چیست و کارگزاران و گردانندگان این رسانه ی شایعه پسند و بیمار، با استفاده از امکانات یک رسانه، در پی چه هستند.

علاوتاً، شخص من به این تعجب می کنم و صد البته که افسوس می خورم، چرا گردانندگان و مشتی قلم زنان غیر حرفه ای و اغلب مبتدی با کله های پر از تعصب از طریق یک رسانه، زهر دهن شان را به روی مخاطبان می ریزند؟ آیا این کارگزاران و نویسندگان و به قول خودشان «گزارشگران» واقعاً از اخلاق رسانه ای یا وجدان رسانه ای، بویی برده اند؟ نیازی به پاسخ نیست، پاسخ روشن است و این کارگزاران و رسانه گران واقعاً مفلوک و درمانده، از پای یک بی گناه گریزان، خنجری تصویر می کنند که لابد گلوی مهاجم و حمله کننده را به رسم کشتن، نشانه گرفته باشد! در حالی که تصویر عقب، یا تصویر واقعی یا واقعیت ماجرا، کاملاً برعکس است.

بهرحال، به هدف بی اساس خواندن و بی ارزش قلمداد کردن گزارش رادیو آزادی با عنوان «نفوذ ایران در هرات» چند نکته ای را خاطرنشان می سازم:

اول؛ یک گزارشگر خوب، از مکان یا جامعه ای که گزارش تهیه می کند، باید اطلاعات کافی، دسته اول و بی طرفانه در اختیار داشته باشد. گزارشگر رسانه ی رادیو آزادی آیا این اطلاعات و معلومات را در دست دارد؟ آیا او خود به شهرک جبرئیل قدم گذاشته است؟ آیا او از نزدیک شاهد زندگی و مشکلات مردم بوده است؟ تا جایی که معلوم است، گزارشگر خود یکی از قضاوت گرانی است که در گزارش منتشره، نظر می دهند و اتهام می بندند. من با درک و مشاهده ی مستقیم و چندی زندگی در شهرک جبرئیل با جرئت تمام مدعی هستم که گزارشگر، به جای انعکاس واقعیت، از واقعیت فرار کرده است و در عوض نشان داده است که از تریبون رسانه، فرصتی برای عقده گشایی فراهم کرده است. گزارشگر در صف همان مردمانی است که با چشم کور، قضاوت می کنند. استدلال من در رد ادعای این رسانه این است: در افغانستان تیره های مختلف مذهبی زندگی می کنند. بخش بزرگی از جامعه ی هزاره نیز شیعه مذهب هستند درست همانطور که بخش بزرگ مردم افغانستان سنی مذهب اند. اگر دلیل نفوذ ایران از طریق مردم هزاره، مذهب مشترک است، گذشته از تمام جنبه های مسأله، آیا سنی های افغانستان نمی توانند عوامل نفوذ مذهبی عربستان و پاکستان و سایر نمایندگان اسلام رادیکال باشند؟ (این مبحث را در سطور بعدی ادامه خواهیم داد.)

دوم؛ بر همگان مبرهن است که در شهرک های جبرئیل و سایر شهرک های کوچک هرات که اخیراً هزاره ها از ولایت های مختلف در آنجا سکنا گزیده اند، مردمان فقیر اما سختکوش هستند. شهرک جبرئیل و سایر شهرک های نوساز هزاره نشین، محصول هدایای مالی نظام اسلامی ایران نیست بلکه هر صاحب عقل و خرد می تواند درک کند و بفهمد که شهرک، بازار و خانه های نشمین، محصول رنج کارگری جامعه کارگر و سختکوش هزاره است که سالها آبلیله ریخته اند. اکثر باشندگان این شهرک ها را مهاجرینی تشکیل می دهند که از محیط کارگری ایران برگشته و گوشه ای از وطن خود را برای زندگی انتخاب نموده اند (دلائل مهاجرت های داخلی هزاره ها خود یک مبحث جداگانه می طلبد). بر این اساس، هیچ جرم و عیبی نمی توان یافت مگر اینکه رسانه گران رادیو آزادی، بیایند و بگویند چون آنها از دسمزد سالها کارگری در ایران، اکنون برای شان خانه و محله ساخته اند، پس عوامل نفوذی ایران هستند! حساب این منطق، به گور و گردن گزارشگران رادیو آزادی.

سوم؛ در منطق رسانه گران رادیوآزادی، شاید خوی مدنی و خصلت صلح دوستی مردمان هزاره، جرم به حساب بیاید. علاوتاً، می توان این فرضیه را پیش کرد که قضاوت این چنینی در مورد هزاره ها و بستن اتهام- چه از سوی عده ی باشندگان دائمی هرات و یا شخص گزارشگر و گردانندگان صفحه افغانستان رسانه رادیوآزادی- ناشی از عقده های راسیستی و تفکر فاشیستی است که سالها در سرزمین افغانستان جریان داشته و این رود نامیمون و گنداب متعفن، سالهاست که روح و روان، شخصیت و حرمت و هویت انسان هزاره را نشانه می گیرد و تیرهای عقده و کین شان را به سوی این مردم، پرتاب می کنند. گزارش اخیر رادیوآزادی، به خوبی این واقعیت را به نمایش گذاشت. زیرا این گزارش دربردارنده فرضیه های اتهام آمیز و غلط و تهی از واقعیت و آغشته با خباثت است.

چهارم؛ این واقعیت بر هر انسان افغانستانی آشکار است که داد و ستدهای فرهنگی و مذهبی میان مردم افغانستان و مجاری خارج از آن، یک امر عام و معمول است. به همان پیمانه که هزاره ها از مجاری مذهب، با ایران داد و ستد فرهنگی دارند، سایر سنی مذهب های افغانستان نیز با مجاری خارج از کشور، در داد و ستد فرهنگی قرار دارند. اگر این داد و ستد، جرم است، وانگهی برای همه ی مردم افغانستان جرم است و اگر برای دیگران جرم نیست، چرا برای مردم هزاره جرم تلقی شود؟ و آیا چنین سناریویی را نمی توان بر بستر فاشیسم افغانی تعبیر و تفسیر کرد؟ قشر محدود جامعه هزاره با قشری از جامعه ایران، از مجاری مذهب داد و ستد فرهنگی دارند؛ اما کدام یکی از اینها بر خلاف مصالح ملی و نظم همگانی جامعه افغانستان عمل کرده اند؟ اگر حرف نقد در میان باشد، بیاییم اول تر از همه به جامعه سنی مذهب افغانستان نقد بزنیم که مطاع داد و ستد آنها، رادیکالیسم دینی است که هر از گاهی سر از انتحاری و کشتار همگانی در می آورند! انسان هزاره هیچ وقت انتحاری تولید نکرده است، انسان هزاره هیچ وقت رادیکال مذهبی تحویل جامعه نداده است، هزاره هیچ وقت «اشرف المدارس» تأسیس نکرده است و تریبون روحانیون هزاره، شعار «مرگ بر دموکراسی» و «مرگ بر حقوق بشر» و حتا «مرگ بر پیپسی» نبوده است!.

پنجم؛ رادیوآزادی گزارش می دهد و ادعا می کند که شهرک هزاره نشین جبرئیل از سوی ایران ایجاد شده است. اکنون آیا منطقاً جمهوری اسلامی ایران حاضر است حتا به خاطر مذهب چنین پولی را مصرف کند و آن را به هزاره های همیشه تحت ستم افغانستان، حاتم بخشی کند؟ هیچ انسان منطقی نمی تواند باور کند این فرضیه درست باشد. تا جایی که ما و همه ی مردم افغانستان و حتا شما و گزارشگران تان در جریان هستید، پول های ایران نه در جیب هزاره های افغانستان که در جیب غیر هزاره های افغانستان سرازیر می شود. حتماً به خاطر دارید که دو سال قبل اسناد پول های نقد ایران به جناب شیراوغو جناب آقای حامدکرزی افشاء شد. میلیون ها دالر رژیم ایران به جیب کرزی و هم سفره های غیر هزاره ی او رسید نه به هزاره.

نکته آخر؛ تاریخ خود گواه است که هزاره ها از بومی ترین مردمان ساکن در افغانستان است. میراث های تمدنی هزاره، امروز در هر کنج و کنار افغانستان به چشم می خورد. هزاره ها نه انتحار کرده است و نه انفجار و کشتار جمعی، هزاره ها افتخار این را نیز دارد که نه عبدالرحمان خانی داشته است که وطن بفروشد و انسان بکشد و نه ملاعمری که بخواهد روی سرک ها را با سرگین شتر، کاهگل کند. هزاره ها همیشه در حرف و عمل- هردو- ثابت کرده اند و نشان داده اند که به ارزش های مدرن جهانی و اساسات دموکراتیک هر نوع نظام، پایبندی و اعتقاد دارند. بنابراین، نشر گزارش های تب دار از سوی مشتی بیماران قلم به دست رادیوآزادی، آشکارا به معنای زیر پا گذاشتن هر نوع اصول و اساسات اولیه انسانی و موازن حقوقی و اجتماعی است. تا جایی که می دانیم، هزاره ها از نخستین شهروندان افغانستان است که به درک درست ارزش های دموکراتیک عصر قرن بیست و یکمی رسیده اند و از قبل تا امروز، خواهان حل معزل قومیت در افغانستان از راه صلح آمیز و با رعایت موازات حقوق بشری و عدالت اجتماعی، بوده اند. در همین راستا، وارونه جلوه دادن هر نوع برساخت های اجتماعی جامعه افغانستان و مطرح کردن مسائل در کانتکست راسیسم، نه تنها به سود مردم افغانستان نیست که فاصله ها را میان ملیت های مختلف افغانستان زیادتر می کند. بنابراین، به باور ما گزارش غیر مسئولانه ی رسانه "رادیوآزادی" آشکارا یک تخطی رسانه ای و عدول از اخلاق و وجدان رسانه ای است که در حد اقلی ترین حالت، گردانندگان این رسانه ضعیف و بی مسئولیت، از همه ی خوانندگان خود و مردم افغانستان و بخصوص جامعه هزاره، معذرت خواهی کند.

مهدی زرتشت، هرات 21 جنوری

فراخوان عمومی

مهدی زرتشت — 2014-11-17T19:29:01Z

قانونگذاران افغانستان!
حقوقدانان، روشنفکران، نویسندگان، فعالان سیاست و اجتماع!
اعضای مجلسین شورای ملی!
مقامات حکومتی!

مدارا، شکیبایی و تلورانس، احترام به عقاید و باورهای متکثر انسان افغانستانی، آزادی عقیده و تفکر، آزادی برخورداری از ارزش های حقوق بشری موضوعات و مسائلی هستند که جامعه بشری را از تحجر، عقب ماندگی، انجماد سیاسی و فکری نجات داده به سوی «انسان»نیت سوق می دهد.

تحول پذیری، جامعه چند صدایی، آمادگی برای قبول تغییرات در لایه های ذهنی و جدایی دین از سیاست، چیزهای هستند که ذهن کند و کودن جامعه را از تک قطبی بودن و آخرت گرایی صرف و منبع گرایی های دینی به سوی جامعه ی تکثرگرا و پلورال هدایت می کند.

نقطه مقابل این طیف تحول ساز، جامعه ی صرفا آخرت گرا و شریعت محور هستند که از درون آن تجحرگراهای چون طالبان، واپسگراهای متحجر، دین فروشان و دکانداران دین و زمامداران دینی خشونت گرا و خشونت طلب بیرون می شوند که جز خلق وحشت و تک قطبی سازی فکری و عقب گرایی چیزی به دست نمی آید. جامعه ای که به تکثر نرسد و سیاست را عین دیانت بداند، به دام مخوف وحشت، بنیادگرایی، تروریزم می افتد همان طوری که جامعه ی افغانستان در تاریخ سیاسی خود در همان دام افتاده است.

نمونه های زیادی می توانیم از سپاه عقب گرای امیختگی دین و سیاست نام ببریم. از جمله می توان ملای لنگ را نام برد که کاروان ترقی خواه امانی را توقف داد و نمونه های بی شمار دیگر. مطالعه نشان داده است هرگاه سیاست دینی شد و هرگاه دین سیاسی گردید، اولین قربانی ها آزادی های مدنی و آزادی های فردی و آزادی های دینی است.

به بیان دیگر، ما مردم افغانستان، ناگزیر هستیم تا از وضعیت موجود عبور کنیم و پوست بیندازیم. سیاست را از دین جدا کنیم. دین به عنوان یک نهاد اجتماعی کارکرد خود را داشته باشد و اجتماع و سیاست کارکرد خود را. ما مردم افغانستان ناگزیریم که باورهای دینی را به عنوان جزء دارایی های فردی بدانیم. طوری که این باورها از حوزه خصوصی و درونی افراد به حوزه عمومی و به قلمرو سیاست تجاوز نکند وگرنه جامعه را از تکثر و ترقی بازداشته به انجماد و تحجر سوق می دهد.

ما مردم افغانستان به این نتیجه رسیده ایم که سپاه تحجر و واپسگرایی دینداران دکاندار، طیف ملاهای لنگ و کور، مدارس وارداتی دینی و آمیختگی دین و سیاست مانع تحول پذیری جامعه و نوگرایی جامعه افغانستان می شود. مطالعات وسیع در جوامع پیشرفته و مترقی نشان می دهد که عبور از انجماد به سیالیت، سکولار شدن و جدایی دین از سیاست تنها راهی است که باید پیمود و انتخاب دیگر نداریم.

لذا، این فراخوان عمومی را به اطلاع عموم مردم افغانستان اعم از آنانی که در داخل کشور هستند و آنانی که بیرون از مرزهای کشور، می رسانیم. به خصوص از قانون گذاران، سیاست مداران، دین داران روشن اندیش، نویسندگان، رهبران جوان جامعه، دانشگاهیان، دانشجویان، روشنفکران و عموم مردم افغانستان تقاضا می شود تا به این رفراندوم پیوسته و رای بدهند تا تاریخ جدیدی را برای سرزمین آبایی خود خلق کنیم و به آزادی برسیم.

امید است که مفکوره جدایی دین از سیاست و تفکر سیکولاریزم برای بیرون شدن از بن بست افغانستان به عنوان یک متود و یا قانون پاس گردد تا مردم از آزادی های مدنی خویش بهره مند شوند و به ازادی برسند.
تذکر:
1. هر کسی که به این فراخوان می پیوندد، لطفا مشخصات کامل خود را بنویسد.
2. هر لایک (پسند) یک رای به حساب می آید.
3. این فراخوان به عنوان یک طومار در مطبوعات کشور به چاپ خواهد رسید تا به سمع تمام مردم افغانستان برسد و به آن بپیوندند.
4. این فراخوان بعد از رای گیری برای قانونی شدن طی مراحل خواهد شد تا نظام سیاسی افغانستان من بعد به عنوان دولت سکولار معرفی گردد.
با احترام
21/8/1393
مهدی زرتشت
کابل، افغانستان

از لابلای چشمان "گل بیگم"

مهدی زرتشت — 2014-09-11T16:26:30Z

فیلم «کهن یادگار سرزمین آزر» امروز با حضور صدها تماشاگر، در تالار لیسه استقلال، اکران شد.

این فیلم در واقع نخستین کار در بخش بازخوانی تاریخ فرهنگی هزاره ها و نخستین فیلم مستند در مورد فرهنگ مردمان هزاره است. در محفل نمایش این فیلم، تماشاگران ذوق زده هر بخش و سکانس را با دست زدن و شوق و شادی تماشا کردند. تعداد تماشاگران- برخلاف محفل های گذشته در این سالن- به اندازه ای زیاد بود که دست اندرکاران اکران فیلم، مجبور شدند دوباره فیلم را به نمایش بگذارند.

پس از اکران، فیلم «کهن یادگار سرزمین آزر» توسط صحرا کریمی و یوسف احمدی، به نقد و بررسی گرفته شد.
صحرا کریمی ضمن ستایش این فیلم و موفقیت آن در بازتاب دادن بخش مهمی از فرهنگ کهن هزاره ها گفت، هزاره ها یکی از بومی ترین مردمان کشور افغانستان است که سالها در مهجوریت زیسته و تمام داشته های این مردم از سوی دیگران، نادیده گرفته شده است.

صحرا کریمی افزود: «ما به جرم نژاد و بواسط ظاهر صورت مان، همواره در تبعیض بسر برده ایم در حالی که انسان هزاره، ضمن اینکه فرهنگ غنی و جذابی دارد، همواره صلح دوست و طرفدار تجدد و تمدن بوده است.»

صحرا کریمی با لحن منتقدانه و دلخور، از رویکرد دیگران نسبت به جامعه هزاره، انتقاد کرد و ابراز امیدواری نمود تا روزی به زودی تمام تبعیض و پیش داوری های غلط در مورد هزاره ها با موضوعیت نژاد، از میان برداشته شود.

فیلم «کهن یادگار سرزمین آزر» توسط سمیع الله عطایی و محمد انور پویا، نویسندگی، تهیه و کارگردانی شده است.
آقای عطایی کارگردان این فیلم، ضمن تشکر از استقبال گرم بی سابقه تماشاگران، از دشوارهای های تهیه این فیلم نیز سخن گفت.

همچنان، آقای عطایی ابراز امیدواری کرد تا روزی همه ی اقوام افغانستان، در سایه صلح و تفاهم و انسان محوری، به داشته های فرهنگی خود فکر کنند و همه فرهنگ های بومی خود را در قالب فیلم های مستند، به نمایش بگذارند.

آقای عطایی در لابلای حرف های خود، از قلم به دستان و کسانی که روی مسائل فرهنگی و تاریخی کار می کنند، تقاضا نمود تا با اظهار نظرهای شان، نقدهایی بر فیلم وارد کنند و کمی ها و کاستی های این فیلم را بر شمارند تا باشد کارهای بعدی، با الهام از این اظهار نظرها، بصورت بهترتر و خوب تر، انجام شود.

فیلم «کهن سرزمین یادگار آزر» در واقع روایت اعجاب انگیز از مهم ترین داشته ها و رسم و رسومات هزاره ها در کشور افغانستان است. کارگردانان این فیلم، با وجود «دشوارهای زیاد» اما بومی ترین رسم و عنعنات فرهنگی هزاره ها را در قالب سکانس های جذاب و دیدنی، به تصویر کشیده است.

رسم هایی چون «چارده پال»، «عروسی»، «کمپرک»، «رقص» و رسومات دیگر، بخش هایی از فرهنگ بومی مردم هزاره است که به خوبی مورد بازخوانی قرار گرفته و انعکاس داده شده است. در سراسر فیلم، دمبوره هزارگی با صدای دلنشین و رسا و زیبا، کل محتوای این مستند فرهنگی را زیر چتر قرار داده است.

هزاره ها یکی از قدیمی ترین و بومی ترین مردمان ساکن در افغانستان است. علاوه بر روایات تاریخی، آثار تمدنی این مردم خود گواه بر تمدن، فرهنگ هزاره و نشانگر این مسأله است که هزاره ها تاریخ شان درخشان و نیز دارای ریشه عمیق است.

آنچه امروز انسان هزاره نزد خارجی ها با آن صفت شناخته می شوند، روحیه صلح طلبی، فرهنگ پروری، مدنیت، تجدد و فکر و پاهای گریزان از خشونت است.

این موضوعات، ارزش هایی هستند که در سراسر فیلم مستند «کهن یادگار سرزمین آزر» بدون هیچ اشاره مستقیم به آن و در اعماق و لایه های رفتار، گفتار و اعمال شخصی و جمعی هزاره های این فیلم، نمود درخشان یافته است.

شهروندان هرات در غرب افغانستان: به کشتار سیستماتیک مردم هزاره پایان دهید

مهدی زرتشت — 2014-07-27T22:00:28Z

هزاران تن از شهروندان هزاره در غرب افغانستان، امروز با برپایی همایش بزرگ مردمی، شهادت چهارده تن مرد و زن هزاره از سوی تروریستان طالب را محکوم کردند. جمعیت انبوه از زن و مرد و حتا کودکان خردسال زیر آفتاب گرم و سوزان هرات این شعارها را در دست ها و پیشانی های شان آویخته بودند: «طالب برادرم نیست! او قاتل من است»، «حامیان طالبان بدتر اند از طالبان»، «UN wake up!».

تظاهر کنندگان با حفظ نظم و رعایت اخلاق و اصول شهروندی و با طرح شعارهایی در حمایت از عدالت، حقوق بشر، تأمین و حراست و رعایت حقوق انسانی مردم هزاره، ادامه ی کشتار سازمان یافته و نسل کشی هزاره ها و جنایت پیهم حلقات فاشیستی و معتقد به منطق نفی و انکار و تبعیض، نفرت و انزجار شان را اعلام کردند. جمعیت معترض و خواهان عدالت، ضمن مخاطب قرار دادن دولت برای تأمین، حفظ و رعایت نظم و موازین حقوق بشری و نفی هر نوع تبعیض سازمان یافته علیه هزاره ها، کشتار بی رحمانه ی هزاره ها را جنایت ضد بشری خوانده و از دولت و نهادهای مدنی و حقوق بشری و از تمام کشورهای معتقد و مدافع حقوق بشر، خواستند تا هرچه زودتر به این مسأله رسیدگی شود.

در قطعنامه ای که در پایان این همایش بزرگ مردمی خوانده شد، آمده است: «کشتارهای هدفمندانه و بی رحمانه چهارده تن از هزاره ها در ولایت غور و حادثه غمبار در شهرستان ارگون و پیش از آن کشتار هفده تن دیگر از شهروندان هزاره در ولایت ارزگان، نشانه های آشکار از جنایت ضدبشری گروه طالبان است.» در قطع نامه همچنین گفته شد: «ما گرد آمده ایم تا انزجار خود را نسبت به کشتارها و اقدامات ضد بشری گروه تروریستی طالبان و حامیان آنان نشان داده و به هر آنچه ترور، وحشت و افراطیت است، نه بگوییم. ما معتقد هستیم که سکوت در برابر این جنایات غیرانسانی به معنای حمایت از تروریسم است. [...] ما از سازمان ملل متحد، نهاد جهانی حقوق بشر و دیگر همکاران استراتیژیک مردم افغانستان می خواهیم که گروه طالبان را به عنوان یک تهدید مشترک برای جامعه انسانی تلقی کرده و با آنها برخورد عادلانه ای صورت بگیرد.»

جنایت هولناک کشتار هزاره در ولایت غور از سوی تروریستان طالب، در حالی صورت می گیرد که چند روز قبل از آن، هفده تن از مردم هزاره در ولایت ارزگان از سوی این گروه کشته و سلاخی شدند. علاوه بر این، سالانه به تعداد زیادی از مردم هزاره از اقشار مختلف- عوام و دانشجو- در مسیر راه های ولایتی، بصورت هدفمندانه از سوی طالبان شکار می شوند.

شرکت کنندگان همایش بزرگ مردمی در شهر هرات ضمن اشاره به کشتار هدفمندانه هزاره های در ولایت های غور و ارزگان و مسیر مسافرت به هر نقطه هزارجات، از کشتار هزاره ها در ولایت هرات نیز یاد کردند. بر اساس گزارش های مستند و آمار دقیق، تنها در فاصله یکسال، به تعداد نود تن از مردم هزاره متعلق به افراد و اقشار مختلف، کشته شده اند. این در حالی است که هیچ یک از موارد قتل، از سوی دولت و نهادهای امنیتی پیگری نشده و عاملین آن در نتیجه سیاست اهمال و اغماض دولت و نیروهای امنیتی، گریخته اند و یا آزادانه به زندگی شان ادامه می دهند.

قرن ها ستم و دولت های مقصر
آثار و اسناد زیادی وجود دارد که نشانی از تمدن و فرهنگ دیرپای هزاره ها در سرزمین افغانستان کنونی است؛ به رغم این؛ اما هزاره ها سالها و حتا قرن هاست که قربانی تبعیض و نفی و انکار شده است. سیاست های قومی حاکمان افغانستان، قبل از همه زندگی، تاریخ، فرهنگ، هویت و تمام داشته های مردم هزاره را هدف قرار داده است. عبدالرحمان خان «۶۲ درصد» هزاره ها را قتل عام کرد، هزاره ها را به بازار بردگی فرستاد، زمین های مردم هزاره غصب شد و در نتیجه به تعداد بی شمار مردم هزاره، در نتیجه این ظلم و ستم بی رحمانه، مجبور به فرار و مهاجرت شدند.

این ستم ها و تبعیض ها و کشتار سازمان یافته علیه هزاره ها و کاستن از هر نوع حقوق و امتیاز انسانی و شهروندی تا عصر حاضر ادامه یافت. اکنون در حالی که هزاران نیروی نظامی خارجی در کشور وجود دارد و نظام سیاسی افغانستان خود را مکلف به رعایت دموکراسی و معتقد به حقوق بشر و حقوق شهروندی و مسأله عدالت اجتماعی می داند، اما هزاره ها نه یکبار که بارها و تا دقیقه اکنون، از وجود تبعیض و منطق خشونت در برابرشان، رنج می برند.

وجود هیولای کوچی، هر نوع کمکاری و اهمال از سوی دولت در مناطق هزاره نشین، تبعیض در دانشگاه ها و مراکز تحصیلی و حق تلفی دانشجویان هزاره و سرانجام قتل های زنجیره ای و کشتارهای هدفمندانه هزاره ها، همه پدیده هایی اند که از کودک تا بزرگسال انسان هزاره را رنج می دهد. موارد اخیر قتل عام افراد کاملاَ بی گناه در ولایت ارزگان و غور آنهم در حالی که افراد غیر هزاره از هزاره تفکیک می شوند و سپس تنها هزاره ها سلاخی و تیرباران می شوند، شواهد آشکار و سند محکم ادعای نسل کشی هزاره است.

دولت آقای کرزی طی دوازده سال، در یک سردرگمی و ناکامی غیر قابل توجیه، نه تنها گامی برای مبارزه و تضعیف گروه های تروریستی طالبان برنداشت، بلکه به بهانه ها و طروق مختلف، به توجیه اعمال جنایتکارانه ی آنها اقدام کرد و طالبان زیادی را از زندان آزاد ساخت. دولت افغانستان با برادر خطاب کردن گروه تروریستی طالبان، نه تنها صلح و امنیت را برای مردم به ارمغان نیاورد، بلکه جریان سخت زندگی شهروندان افغانستان و بخصوص هزاره ها را بیش از پیش بدتر و آسیب پذیرتر ساخت. دولت افغانستان در مقابل هر عمل جنایتکارانه و ضد بشری گروه تروریستی طالبان، سعی کرد با پرداخت مبلغی ناچیز پول به خانواده های قربانی، صدای اعتراض آنها را خاموش کند.

نسل کشی پاداش صلح طلبی
معلوم است که هزاره های افغانستان، از بی آزارترین و صلح خواه ترین و مدنی ترین مردم افغانستان است. هزاره ها در هر زمان و شرایط، از صلح، فرهنگ، ارزش های جهانی، حقوق بشر، مردم سالاری و تساوی حقوق زن و مرد، دفاع کرده و در راستای اعاده ی آن، هر گونه سعی و تلاش شان را به خرج داده است. علاوه بر این، هزاره ها هیچ وقت سعی نکرده است همسو با فاشیسم قومی حرکت کند و یا از منطق نفی و انکار سخن بگوید. در طول سالها، تنها خواست و شعار هزاره ها، تأمین و رعایت عدالت بوده است.

در ده سال اخیر از حکومت پساطالبانی، هزاره ها هرگاه احساس کرده اند با تبعیض یا حق طلفی روبرو شده اند، تنها با مدنی ترین شکل نظیر راه پیمایی های کاملاً مسالمت آمیز، صدای اعتراض شان را بلند کرده اند. اما نتیجه ی این طرز فکر انسان هزاره، چیزی جز کم لطفی دولت و بی خبری نهادهای مدنی و حقوق بشری نبوده است. بدتر از همه، چه در گذشته و چه اکنون انسان هزاره به بهانه های مختلف در سرتاسر افغانستان از سوی گروه ها و افراد مختلف، کشته می شوند. تیرباران چهارده تن از مرد و زن هزاره در ولایت غور آنهم پس از تفکیک هویت آنها، نشانه ی آشکار کشتار سازمان یافته است که اسم کامل آن، نسل کشی است.

در همایش مردمی با همصدایی شبکه ی سراسری مردم هزاره در اعتراض به ادامه کشتار مردم هزاره، مردم بیش از همه جامعه ی جهانی و نهاد حقوق بشر را مورد خطاب قرار دادند. این واقعیت به خوبی نشان می دهد که هزاره ها هیچ وقت طرفدار خشونت و منطق زور نیست بلکه تنها راه حل ممکن برای پایان دادن به این خشونت و منطق نفی را توجه جامعه ی جهانی و نهاد حقوق بشر می داند. انسان هزاره شدیداً باور دارد، همه ی مردم افغانستان انسان اند و از حقوق و امتیاز یکسانی برخوردارند، هزاره ها همیشه صدای رسای عدالت و صلح بوده اند و آنها زندگی انسانی را در سایه عدالت و صلح و سواد و همسویی با ارزش های جهانی و تعامل با فرهنگ و شعارهای عصر حاضر، جستجو می کنند.

تشنه گان قدرت به رای مردم باید احترام بگذارند

مهدی زرتشت — 2014-06-29T19:40:37Z

انتخابات و شرکت مردم در فرایند انتخاب رئیس جمهور (و در واقع انتخاب سرنوشت خود مردم) یکی از مهم‌ترین اصول دموکراسی است. دولت افغانستان روی هم رفته سیزده سال است که دموکراسی نوین خویش را تجربه می‌کند و توانسته است که دوبار انتخابات ریاست جمهوری را برگزار کند.

در نگاه نخست، در افغانستان برگزاری انتخابات با شعار «حراست از دموکراسی» آنهم درون جو متشنج و ملتهب امنیتی و فرهنگی، مایه خوشحالی و امیدواری است؛ اما در نگاه دوم، این نمایش دموکراسی وار (انتخابات) که در دو دوره مملو از اعتراض و انتقاد بوده و ادعای سرقت رأی و تقلب زیاد، به معنای این است که هنوز ظرفیت لازم برای پذیرش و احترام و اجرای اصول دموکراسی در میان دولت مردان و کارگزاران سیاسی، بوجود نیامده است. از یکسو، این مسأله طبیعی به نظر می‌رسد تنها با تکیه بر این واقعیت که نمی‌شود یک شبه، مدرن شد؛ به دلائل چند از جمله اینکه: هنوز سطح سواد خیلی پایین است، افغانستان کشوری است که سال‌ها طمم تلخ قبضه قدرت و میراث بابایی پنداشتن آن را چشیده است و هنوز هم نسبت به قدرت و اداره مملککت، متأسفانه چنین دیدگاهی وجود دارد و دلائل جزئی دیگری؛ اما پرسش جدی تر عبارت از این است که آیا دموکراسی و احترام به آرای مردم و اعتقاد به دخالت شهروندان در امور تعیین سرنوشت با ناخن‌های رنگ کرده و برگه‌های رأی، از سوی برخی رهبران سیاسی یک قصه «پیتو نشینی» یا به قول عوام «قصه مفت» است؟ و بایستی رهبران، فرایند مردم سالاری را به سلیقه و خواست خود تعریف کنند و نهایتاً با استفاده از نام مردم سالاری، رأی فرد خویش را اعمال کنند؟

متأسفانه تجربه دو دور انتخابات ریاست جمهوری، پاسخی بر همین سوال است: بر اساس شواهد و همینطور به اعتقاد اکثر شهروندان کشور، دور اول انتخابات نیز انتخابات و رأی مردم، نمایشی بیش نبود و نهایتاً این آراء مردم نبود که نتیجه انتخابات را تعیین کرد؛ بلکه تصمیم از قبل تعیین شده بود. همینطور، انتخابات امسال نیز با انبوهی سوال های بی پاسخ و انتقادهای زیاد، همراه است. این روزها، رهبران تیکت انتخاباتی «اصلاحات و همگرایی» به شدت معترض‌اند و شهر کابل و چند شهر دیگر افغانستان، به تکرار شاهد اعتراضات مدنی شهروندان با شعار حمایت از مردمسالاری و احترام به آراء است. در نهایت مسأله اساسی، انتخاب یا حمایت از احمد یا محمود نیست؛ همهٔ این اعتراضات، حامل چند معنا و پیام مهم و سرنوشت سازی است: یک؛ حمایت از دموکراسی، دو؛ احترام به انتخاب و آراء شهروندان و عمل و راهکار درست و صادقانه در ارتباط به فرایند انتخابات و فرایند شمارش اراء، سه؛ هشدار به بازی سازان سیاسی تا دموکراسی را اسباب بازی قرار ندهند، چهارم؛ از مهم‌ترین پیام اعتراضات مدنی مردم افغانستان این است که آنها با وضاحت اعلام می‌کنند، دیگر هیچ ارادهٔ جز اراده ملت بر بنیاد و اساس اصول دموکراتیک و همه شمول و مبتنی بر فرایند ملی و در دستور اجرا قرار دادن ساز و کار اصلی دموکراسی، برای شهروندان افغانستان قابل قبول نیست و مورد اعتراض آن‌هاست. با چنین دیدگاهی، هر نوع اعتراض مدنی در هر سطوحی که باشد، حق مسلم شهروندان افغانستان است. مردم افغانستان حق دارند توقع فرایند شفاف را داشته باشند و آن‌ها حق دارند از آراءشان دفاع کنند. آرایی که به قیمت خون، مال و موقعیت آن‌ها تمام شده است.

هم اکنون، داغ‌ترین مسأله در افغانستان، انتخابات است. کارشناسان و سخنگویان دو تیم رقیب انتخاباتی، بخشی از برنامه‌های تلویزیونی را به بحث و نظر و مشاجره و مناظره بر مسأله حق و یا ناحق بودن یکی از تیم های انتخاباتی، اختصاص داده‌اند. نکته قابل نقد این است که همهٔ طرفین درگیر بحث و باالاخص سخنگویان و مدافعین تیم متهم به تقلب، بنیاد استدلال و گفتمان سیاسی‌شان را نه اصل دفاع از مردمسالاری و آراء مردم، بلکه توجیه یا غلط و درست خواندن این و آن، قرار داده‌اند. تمام بحث‌های مهمانان میزگرد گفتگو را اگر جمع کنیم، یک جمله خلاصه می‌شود: ما بر حق هستیم شما ناحق هستید؛ در حالی که سخنگویان تیم متهم به تقلب، هنوز حرف مشخص یا تأکیدی بر احترام به آراء مردم ندارند و تمام ادعایشان، این است که مثلاً فرایند انتخابات سالم بوده، آراء تقلبی نیست، تمام آرای بدست آمده، عاری از جعل است. در چنین فضایی، در مقام یک انسان بی طرف و طرفدار اصل مردمسالاری، اعتراضات مدنی مردم مبنی بر دستبرد در آرای آنان و تقلب در انتخابات، فقط یک معنا می‌تواند داشته باشد: عبور و پشت سر گذاشتن یک سنت غلط سیاسی- فکری و رسیدن به دموکراسی واقعی؛ بنابراین، اعتراضات مدنی مردم افغانستان تنها به هدف دفاع از رأی و فرایند شفاف انتخابات، کاملاً بر حق و راهی روشنگرانه و حرکت روشنفکرانه برای رسیدن به یک جامعه کاملاً دموکراتیک با ساز و کار دموکراسی است. بناءً دولت آقای کرزی و تیم انتخاباتی که مورد اعتراض است، نباید این حرکت‌ها را دستکم بگیرند و وقعی به آن نگزارند؛ بلکه به جای آن، برای رسیدن به دموکراسی واقعی و نه جعلی، به اعتراضات مردم پاسخ دهند تا نشود بحران دیگری بر ادامه بحران‌های پی هم افغانستان، تکرار شود. آنچه مهم است، ضرورت تغییر و آپدیت تفکر میراث پدری خواندن سیاست در افغانستان است:

دیوار سنت سیاسی سه قرنه دیگر نمی‌تواند همهٔ مردم افغانستان را درون یک خانه جمع کند و دفاع از مردم سالاری و قبول مسأله شهروندی، تنها راه عبور افغانستان از بحران چندین ساله است. نهایتاً، در موقعیت و زمان حاضر، تنها راه درست این است که به آراء مردم احترام گذاشته شود، به نقدها و اعتراضات شهروندان افغانستان، توجه صورت گیرد و پاسخ قابل قبول داده شود و در اخیر، تنها راه درست، دفاع و احترام به مردم سالاری است.

فاجعه افشار جنایت ضد بشری ست

مهدی زرتشت — 2014-02-11T18:16:06Z

اگر به تاریخ بشر، نگاه خیلی کلی بیندازیم، می بینیم که سراسرش با جنگ و خشونت و خلاصه ناملایماتی همراه بوده است که هر کدام انگیزه ای داشته است. اما در بستر همین خط، خشونت و انسان کشی ای هم بوده است که هیچ توجیه و یا انگیزه ای قابل توجه ندارد. هلوکاستی را که رایش سوم رقم زد، جنایت بزرگ است، آپارتاید آفریقای جنوبی، جنایت ضد بشری است که هرگز قابل توجیه نیست و اگر از اینها بگذریم، سرزمین تاریخ ما با تاریخ ویرانگر و آگنده از آشوب و انسان کشی اش، نیز همین تجربه های تلخی را از سر گذرانده و افسوس ما بر این است که هنوز هم در گیرو همین خشونت و ناملایمات و بدتر از همه در گیرو قضاوت های غیر حقیقی به سر می بریم.

شاید بتوان دهه جنگ های داخلی و منازعه بر سرقدرت را یکی از سیاه ترین نقطه تاریخ افغانستان بنامیم. از این رو که در آن، تنها انسانهای بی گناه بودند که قربانی شدند. مذهب، سیاست، قدرت و مسأله منافع، همه عوامل بودند که دامن این خشونت ها و انسان کشی ها را درازتر و پهن تر کرد.

امروز که مصادف با بیست و دومین سالروز واقعه/ فاجعه افشار است، یکبار دیگر آدم را وادار می کند تا مروری بر صفحات تلخ و تاریک سرزمین افغانستان بیندازد. همانطور که گفتم، دهه جنگ های داخلی، سیاه ترین نقطه تاریخ افغانستان است که فجایع و جنایات عظیمی در آن بوقوع پیوست. ما در پی تحلیل و یا شرح و تفسیر این دهه نیستیم. این صفحه، همچون دردی است که از زخم بیرون می جهد و وادارمان می سازد تا در نقد به نگاه به این واقعه/ فاجعه، چند کلمه سخن بگوییم و بدون شک، مخاطب ما نیز همه ی انسانهای افغانستانی و بخصوص روشنفکران و فرهنگیان است که توقعی هم از آنها داریم.

فکر می کنم برای توجیه هر آنچه از سر گذشته، تنها این گزاره ی تلخ عامیانه کافی نیست که بگویم «جنگ، جنگ است» یا «جنگ حلوا تقسیم کردن نیست» و یا هم «خشونت تر و خشک نمی خواهد.» ابداً. لازم است ما همچون کسانی که درد انسانی را با خود حمل می کنیم، نگاه فراتر از این کلیشه ها و گزین گویه های عامیانه و عامدانه داشته باشیم. رسالت هر روشنفکر و فرهنگی سرزمین ما، به حق این است که به تمام آن حوادث و رخداها و واقعه ها و فاجعه ها، از چشم انسان با ابزار منطق و عقلانیت و حس بشردوستانه نگاه کنیم و عاری از هر نوع پیشداوری های فاقد اهمیت، نسبت به این وقایع و حوادث، ابراز نظر کنیم.

فاجعه ای که 22 سال قبل در اوج جنگ های داخلی در نقطه ای از شهر کابل به نام افشار اتفاق افتاد، وجدان هر انسانی را آزار می دهد. به تصور من، این فاجعه، یک فاجعه ی تمام عیار است که در آن یک جنایت عظیم/ جنایت ضد بشری به وقوع پیوست. حجم درد و جنایتی که در این فاجعه اتفاق افتاد، به مراتب دردناکتر و وحشیانه تر از هلوکاست یا آپارتاید است. اگرچه هلوکاست یا آپارتاید ابعاد وسیع تر داشت اما قساوت و شقاوتی که در آنها اتفاق افتاد، در فاجعه ی افشار به مراتب بیشتر از آن. در هلوکاست و آپارتاید، سینه زن ها زنده زنده بریده نشد و میان ران های مردان مسلح خون آشام قرار نگرفت، در هلوکاست و آپارتاید، بصورت عریان و وحشیانه، سرهای پسران و دختران جلو چشم پدر و مادر شان بریده نشد و در هلوکاست و آپارتاید، نغمه ی روحانی که هردو جناح که به آن اعتقاد داشتند، بر سر جنازه یا حین تجاوز به عفت و شرافت دختران جوان، سروده نشد. در هردوی ان جنایات ضد بشری، با خون مردم بی گناه، با خون پیرمرد، جوان بی طرف، کودکان و زنان بی پناه، روی دیوارها یادگاری نوشته نشد. نه، ما نمی گوییم که این جنایت را فلان قوم و قبیله یا فلان ملیت به راه انداخت و عطش وحشت شان را با خون مردمان بی گناه، فرو نشاند؛ اگر امروز با فرا رسیدن سالروز این جنایت عظیم ضد بشری، صدای مان را با درد و اشک، بلند کرده ایم، هم به اختیار ما نیست و هم به معنای کینه و کدورت نیست؛ دردی که امروز احساس می کنیم، ناشی از آن زخم خون آلودی است که 22 سال قبل بر پیکر انسانیت نشست.

انسانی که در افشار به خاک و خون کشیده شد، انسانی که در افشار قربانی خشونت وحشیانه گردید، دختر و زنی که جلو قرآن وحشیانه مورد تجاوز قرار گرفت یا سینه های شان بریده شد، و کودکی که با دنیای معصوم کودکانه شاهد مرگ خانواده اش بود و جوانی که در شوک عظیم ناشی از این جنایت، یک دفعه دیوانه شد، همه قبل از اینکه هزاره باشند، قبل از اینکه شیعه باشند، قبل از اینکه یک ملیت باشند، همه انسان بودند و خون انسان در رگ آنها جریان داشت و همه بی گناه و بی تقصیر بودند و همه آفریده ی خدا در روی زمین بودند.

بنابراین، بازخوانی این فاجعه ی انسانی، نیازمند درک و شعور انسان دوستانه است که از عینک منطق و عاری از هرنوع تعلقات قومی و فرقه ای و ملیتی، به آن نگاه کند. فکر می کنم همین کافی است که بپذیریم و چشمان خود را باز کنیم و ببینیم و وجدان خود را قاضی قرار دهیم که تمام کشته شدگان و اسیران افشار، انسانهای بی گناه بودند: زن و کودک، پیرمرد و کارگر. به این لحاظ، منطق انسانی و وجدان انسانی، به انسان اجازه نخواهد داد تا بر درد این زخم عمیق، طبل شرارت بزنیم و بگوییم انسانی که کشته شد، انسانی که در افشار زنده زنده سوختانده شد و انسانی که سینه های شان بریده شدند، هزاره یا شیعه بودند. آنها همه انسان بودند. وجدان انسانی در نگاه کوتاه به آنچه در افشار گذشت، حکم می کند تا این جنایت و فاجعه را، فاجعه تمام عیار ضدبشری بخواند. عاملین این جنایت عظیم ضدبشری، قبل از اینکه متعلق به قومی یا قبیله ای یا فرقه ای باشند، جنایتکارانی هستند که دست به کشتن بشر خدا بلند کردند و با کتاب خدا، بر زن ها و دختران بی پناه و بی گناه، تجاوز کردند و از ناله و گریه ی کودک و پیرمرد و پیرزنی، اندک حیاء نکردند.

اکنون در بیست و دومین سالروز این فاجعه عظیم انسانی قرار داریم، بیایید این فرصت را برایمان مهیا کنیم تا با درک کلمه خدا و اخلاق، نسبت به این جنایت، به چشم واقعیت نگاه کنیم، تعلقات قومی و فرقه ای را کنار بگذاریم زیرا اگر خدایی وجود دارد، اگر خدا واقعاً خداست و اگر خدا حامل و حامی اخلاق است، همه ی بشر و آفریدگان خود را به یک اندازه دوست دارد و او خدای مهربان بر جنازه ی تکه و پاره شده بنده خود، نمی خندد، او بر سینه بریده ی آفریده ی خود، خنده نمی کند. اگر خدا، خداست مطمئن ام امروز در بیست و دومین سالگرد فاجعه افشار، خون گریه می کند. مگر نه اینکه همه ی ما به خدا و کلمه اخلاق باور داریم و همیشه وقتی از ما کسی می پرسد، به خدا و اخلاق باور داری، می گوییم بله؛ اگر بله، چگونه است که در مقابل یک جنایت عظیم ضد بشری و «نقطه صفر اخلاق» سکوت می کنیم و چه بدتر اینکه در صدد توجیه جنایت هستیم. جنایتی که بر افشار گذشت، جنایت ضدبشری است، این جنایت و رنج و درد عظیم آن، تنها متعلق به انسان هزاره نیست. این درد و این شوک عظیم و این مرثیه ی مرگ انسان، متعلق به همه ی بشر است. زیرا هزاره، قبل از اینکه هزاره باشد پاره ای از پیکر بشر خداست که خدا دوستش دارد چون همه ی بندگان خود را دوست دارد.

شهر سوخته یکاولنگ و جنایت ضد بشری قتل عام پس از سیزده سال

مهدی زرتشت — 2014-01-10T19:31:40Z

در افغانستان؛ سفر از این ولایت به آن ولایت و از این شهر به آن شهر، چه قدر سخت و پر از خطر است. وقتی از این ولایت به آن ولایت سفر می کنی، فقط به شانس ات اتکاء می کنی: اگر شانس یاری کرد، می توانی سلامت به مقصد برسی و اگر نه، میان راه یا ربوده می شوی، یا سلاخی می گردی، یا خلاصه به هم بهانه ای خطر همیشه با تو حرکت می کند؛ اما دو سال پیش (و شاید تا حالا) خطرناک ترین مسیر، مسیر کابل- بامیان بود. چه از مسیر میدان وردک و چه از مسیر ولایت پروان. انسانهای زیادی- از پیر و جوان- تحت نام هزاره، بصورت فجیع و وحشیانه سربریده شدند، ربوده شدند و خلاصه هر جنایتی در حق شان روا داشته شد.

در چنان شرایط و احوالی، ما هم «سر مان را روی الغه گذاشته» با ریسک بزرگ، راهی بامیان شدیم. بامیان؛ سرزمینی که انگار قلب خونین و تپنده ی افغانستان است، مکانی که وقتی به آن وارد شدیم، طوری می نمود که انگار از سنگ و چوب اش حرف و حکایت های غمباری می بارد، سرزمین که انگار همه سنگ و چوب اش نفس می کشد، در یک کلام؛ قلب تاریخ اما سرزمین محرومیت.

یک روز از شهر کهنه و بت های شکسته و واژگون شده، دیدن کردیم. نشانه های تمدن و فرهنگ بزرگ که از قرن ها پیش وجود داشت اما در یک چشم برهم زدن، یک مشت خاک گشت و جای او، چیزی جز حفره ای در شکل بودا، باقی نماند. جهالت و تندروی، تعصب و خودخواهی، رذالت و «بدمسلمانی» خودش را با تخم و خون و اخلاق و تفکر قبیله ای عجین کرد و ابتدا، مقابل هر فرهنگ و تاریخ شمرده می شد، تاختند و نابودشان کردند. بهرحال، اما دیدن از جاهای خالی بودا، همیشه حس غم انگیزی دارد، انگار در قلب آن حفره ها، هزاران داستان خوابیده است که با زبان بی زبانی، هر مخاطب و بنینده و عابری را به سوی خویش می کشد.

روز دوم، رخت بستیم و برای دیدن از شهرستان یکه ولنگ، به راه افتادیم. تقریباً نیمه های روز، در بازار یکه ولنگ رسیدم. در مسیر راه، به همراه چند همسفر دیگر، قصه های تلخی از تاریخ می شد، از سالها پیش تا چند سال پیش، چشم دیدها و خاطرات گزنده و به شدت تلخ و تکان دهنده از انهدام بودا تا جنایت عظیم قتل عام یکه ولنگ. آری، خیلی زود رسیدم و اولین چیزی که از آن بازارک کهنه به چشم مخاطب ما در می آمد، دیوارهای سوخته، دودخورده و فرو ریخته بود. هنوز به خوبی، نسیم غم انگیزی از لای دیوارها می وزید و صورت ما را پریشان تر می کرد، دیوارهای دودخورده، زیر گرما و آفتاب، بی صدا و در سکوت محض فرو رفته بودند طوری که در همین سکوت، فریادهایی خفته باشد.

از سر خوش لطفی شهردار این بازار و شهرستان، لحظه ای در دفتر محقر او مهمان می شویم و اینگونه فرصتی پیش می آید تا جناب شهردار که خود یکی از شاهدان جنایت های طالبانی بوده است، به اصرار ما قصه های تلخ و غم انگیزی می کند. در لابلای سخن ها، یک حکایت دیگر هم می آید:

می گویند تقریباً از صبح یک روز خزانی هنوز چند ساعت نگذشته است، بازار ظاهراً آرام است و مردم با تمام دلهره و اضطراب، سر کار و کاسبی خود آمده اند. ناگهان، یک هیاهو به راه می افتد. همه از دکان ها و محل کار سر بیرون می کشند و وقتی با نگاه های گذرا، اطراف شان را می پایند، می بینند همه در حال فرار اند، همه مسیر تپه ای را پیش گرفته اند که پشت بازار قرار دارد و گویا آنجا تنها مکان امن برای بازاریان و مردمان محل است تا خودشان را از دم تیغ و تبر یک گروه مخوف و وحشی، برهانند. ولی همه که تقریباً پشت تپه و یا در مخفی گاه های شان قرار می گیرند، می بینند هیچ خبری در بازار نیست.

با ترس و دلهره به بازار بر می گردند می بییند که طالب نیامده است، آته فلانی بز اش فرار کرده و او دنبال بز خود بوده تا او را بگیرد. اما همین که یکی دو نفر دیده که او همچنان می دود، خیال کرده که طالبان آمده و دوباره به ضرب و شتم و کشتن مردم شروع کرده است. آیا این حکایت های تلخ و شوخی مانند را کسی و تاریخ فراموش خواهد کرد؟ آیا فراموش خواهد شد چطور روزی وحشت و وحشی ها، سایه شان را روی ذهن و روح و تمام هستی مردمان بی گناه، افگنده بودند؟ آیا فراموش خواهد شد چه جنایت هایی، بستر فرهنگ و تمدن درخشان سرزمین بوداها را لکه دار و خونین و مالین کرده است؟

به دنبال این حکایت، شهردار داستان دیگری را سر می گیرد: دوران حکومت رژیم مخوف و تروریست طالبان، با خشکسالی فراگیری همراه بود. بین آغیل ما و آغیل بالا، اکثر وقت ها مشکلاتی بخاطر تقسیم آب وجود داشت. آب برای زراعت نوبتی شده بود. اما شب که می شد- شب هایی که واقعاً به آب ضرورت داشتم و مزارع در شرف تلف شدن بود- در تاریکی دو چراغ قوه را به فاصله یک و نیم متری در عرض هم روشن می کردیم و به سمت آغیل بالا راه می افتادیم. اهالی و دهاقین آغیل بالا با دیدن چراغ های ما، خیال می کردند داتسن های طالبان به سمت قریه می آمدند. هراس زده و در هیاهو و اضطراب قریه ها را ترک می کردند…

اینک؛ سیزدهمین سال از وقوع یک جنایت ضد بشری، قتل عام مردم بامیان را به همه ی انسانها، تسلیت می گویم. افغانستان نام کشوری است که تاریخ دو صد ساله ی آن، با وقیح ترین و شرورانه ترین جنایات، گره خورده است. از گذشته های دور تا دی و حتا امروز. این خاک خیلی کمتر روی ملائمت، ملاطفت و شرافت و انسان اندیشی را دیده است. جنایت پشت جنایت و انگار انسان این سرزمین، در چنگ هیولای تعصب و قبیله، شرارت و فتنه، دهشت و قهقرا و خمود و جمود، همیشه اسیر و قربانی بوده است.

هرگونه استفاده از این نوشته بدون ذکر منبع و نام نویسنده مجاز نیست.

برق شادی در بازخوانی هم‏تباری

مهدی زرتشت — 2013-12-02T11:12:43Z

شنبه 30‏ام نوامبر فستیوالی از سوی جامعه ترک تباران مقیم قزاستان با عنوان "همه‏ی ما یک ترک هستیم" (тубі бір туркіміз) با حضور صدها مهمان برگزار شد.

فستیوال در دانشگاه دولتی تعلیم و تربیه دختران واقع در شهر آلماتی تدویر یافت.
دانشجویان و فعالین فرهنگی از کشور ترکیه، دانشجویان و فعالین قزاقستان، ازبکستان، آذربایجان و از افغانستان هزاره‏ها و ازبک‏ها در این فستیوال حضور گرم و صمیمانه‏ای داشتند.

در این فستیوال، گروه‏های مشخص هریک با نمایندگی از مردم‏شان، هنر و آثار فرهنگی خودشان را به نمایش گذاشتند. رقص‏های گروپی، اجرای تئاتر و نمایش، نمایش لباس سنتی و ملی، موسیقی و ترانه‏های ملی، غذای ملی و عمده شئونات ملی هریک از ملیت‏های ترک‏تبار را به نمایش گذاشتند.

جذابیت فستیوال تنها در اجرای بی‏عیب و نقص اجراکنندگان و گروه‏های هنری خلاصه نمی‏شد؛ بلکه فضای خودمانی و صمیمانه و دوستانه مضاف بر حس گرم هم‏تباری میان تُرک، هزاره، قزاق، ازبک، ترکمن، تاتار و...، به جذابیت و گرمی برنامه افزوده بود.

در این فستیوال نمایندگانی از نهادهای مختلف جامعه ترک‏تبار به شمول احمدبی رئیس انجمن فرهنگی کشورهای ترکت‏بار شاخه قزاقستان و همین‏طور دانشجویان و فعالین فرهنگی هزاره‏ها و ازبک‏های افغانستان و دانشجویانی از کشورهای ترک‏تبار، شرکت داشتند.

اجراکنندگان فرهنگ و سنت هزاره‏های افغانستان با لباس ملی هزارگی و دمبوره، با نمایش زیبا بر چهره‏های همه‏ی مهمانان و بخصوص مهمانان ترک، گُلی از شادی و لبخند و رضایتمندی افشاندند.

در دقایق اخیر، ملیت‏های ترک‏تبار هرکدام غذاهای ملی‏شان را جلو هیئت داوران روی میز چیدند. فستیوال با فریادی از شور و شوق و شادی با عکس‏های دسته‏جمعی و اعطای تقدیرنامه از سوی دانشگاه میزبان به تمام گروه‏های هنری ترک‏تباران، پایان یافت.