صفحه نخست > فرهنگ، ادبیات و هنر > گپی در باره ی واژه ی "خانقاه"

گپی در باره ی واژه ی "خانقاه"

جاويد فرهاد
شنبه 28 جنوری 2012

زمان خواندن: (تعداد واژه ها: )

واژه ی "خانقاه" در زبانِ عربی، در واقع همان واژه ی "خانگاه" در زبان پارسی است که در زبانِ تازی (عربی) مُعَرّب شده و در زبانِ ما (زبان پارسی) به صورت "خانقاه"در آمده است.

از سویِ دیگر، ایجادِ مکانی به نامِ "خانقاه" (خانگاه در زبان فارسی) از ابتکارات متصوفه ی خراسان و صوفیانِ پارسی زبان است؛ زیرا مراسم و آیین خانقاه داری را از مانویان گرفته اند و نه از متصوفان عراق و عرب (چون اصلن فرهنگِ خانقاه و خانقاه داشتن نزد صوفیان عراق و عرب و نیز در آیین های عرفانی یهود، مسیحیان و یونانیان وجود نداشته است.)

زنده یاد استاد" سعید نفیسی" در مورد پیشینه ی تأریخی و نیز برگرفته شدن واژه ی "خانگاه" (خانقاه) می نویسد: "چنان می نماید که کلمۀ خانقاه را در این مورد برای جایگاهی که پیروان طریقه ای در آن گرد آیند و در آنجا منزل کنند و به عبادت و ریاضت بپردازند، مانویان وضع کرده باشند و تا دورۀ اسلامی مانویان ایران به این جایگاه دینی خود خانقاه می گفته اند؛ چنانکه مؤلف حدود العالم من المشرق الی المغرب که کتاب خود را در سال ۳۷۲ هجری تألیف کرده است، در باره شهرسمرقند می گوید:"اندروی خانقاه مانویانست و ایشان را نغوشاک (۱) خوانند" (سعید نفیسی، سرچشمۀ تصوف در ایران،صـ ۱۰۴)

با توجه به آنچه گفته شد، جمع بستن واژۀ "خانقاه" (خانگاه) به صورت "خوانق" که جمع جعلی است، در زبانِ پارسی نا به هنجار است.

به جایِ "خوانق" بهتر در پارسی گفته شود :"خانقاه ها".

۱. نغوشاک در زبانِ دری به معنای "نیوشنده" (شنونده) است که اصل این واژه در زبانِ پهلوی " نیگوشک" بوده است. (سعید نفیسی، سرچشمۀ تصوف در ایران، چاپِ نهم، انتشاراتِ فروغی، ۱۳۷۷، صـ ۸۶- ۸۷.)

واژه های کلیدی
آنلاين بنگريد :

کابل پرس

loading...
loading...

پيام‌ها

  • آقای جاوید فرهاد سلام

    در آیین یهودیت یک روزی را به نام روز خانقاه یاد میکنند که مدت سه روز از آن تجلیل میکنند من چندین بار از تلویزیون و رادیو در امریکای شمالی خبر تجلیل این روز (خانقاه ) را شنیدم آیا این دو خانقاه با هم ربط دارد یا غیر؟

    repondre message

پیام، نظر، تفسیر یا نقد؟

تعديل از پيش

اين سخنگاه از پيش تعديل مي‌شود: نظر شما پيش از تأييد مديران سايت ظاهر نخواهد شد.

كى هستيد؟
وصل
پيام شما

براى درست كردن پاراگراف، كافيست كه خط خالى ايجاد كنيد.

جستجو در کابل پرس